Qui trình lấy tin.

Phàm khi làm việc gì cũng phải có qui trình (trình tự qui chuẩn). Nếu bạn không thể nghĩ ra một qui trình tốt nhất cho 1 vấn đề, tại sao không tham khảo ý kiến người trong nghề?

Một phóng viên đã nói với tôi thế này khi tiếp cận nguồn tin:

#1: Alô, xin lỗi anh có phải là Mr.A (tên tuổi), đang công tác tại công ty B (danh phận) phải không ạ? Tôi (danh xưng) là Mr.C (nói rõ ràng tên của mình) đang làm ở toà soạn báo D (danh phận tương xứng).

Chờ phía bên kia tiếp nhận vào phản hồi thông tin (3 giây)

#2: xyz xyz xyz xyz xyz (xác nhận). Có gì không anh?

#1: Tôi có thể hỏi anh (xin phép) một số vấn đề liên quan đến việc anh đang phụ trách (định vị câu chuyện) được không ạ? (đặt đối phương ở cấp bậc cao hơn)

Chờ phía bên kia cân nhắc phản hồi (3 giây). Lợi thế tạm thời của #1 là: ai mà chẳng thích được người khác cầu thị, trọng vọng thông tin mà mình đang có.

#2: Vâng (đã cân nhắc xong), anh có thể hỏi tôi (xác định là đang rảnh để trả lời).

#1: Vâng, cám ơn anh (xác nhận mình rất vui vì phía kia đồng ý). Trước hết, tôi muốn hỏi anh về vấn đề ABC (hỏi dễ thôi), hiện nay vấn đề ABC là như vầy (mô tả súc tích bối cảnh vấn đề), với tư cách người trong cuộc (định vị vai trò của đối phương), ông có thể cho tôi biết về (xác định điều mình cần khai thác tin tức) số liệu của vấn đề đó (cái họ có sẵn), chuyện đó ông nghĩ sao (tạo điều kiện cho người kia dẫn dắt vấn đề).

Chờ phía bên kia phát biểu (10~15 giây). Trong lúc nghe, chớ ngắt quãng người nói. Tuyệt đối tránh đặt câu hỏi hay gò ép người cung cấp thông tin phải đưa ra kết luận, nhận định bằng những cụm từ “ngu ngốc” như “Như vậy, theo ông là đúng hay sai?”, “À, tôi thấy vậy là đúng. Ông thấy sao?”, “Ông có thể cho tôi biết số liệu về vấn đề này?”. Trong câu hỏi mào đầu, chớ nên dẫn dắt đi quá sâu vào phần thân bài hay là kết luận.

#2: xyz xyz xyz. Từ xyz dẫn đến wuv. Tôi được biết mnop có liên quan đến vấn đề efgh. Dừng lại một chút (chờ #1 xác nhận là đã hiểu những gì #2 đã phát biểu, chờ #1 hỏi tiếp).

#1: (suy nghĩ rất nhanh về chi tiết, giả thuyết, kết luận, liên kết ngoài, liên kết trong giữa các ý mà #2 đã trình bày). Vâng, tôi hiểu (xác nhận là tôi có thể hiểu ngôn ngữ anh đang nói). Như vậy (từ chuyển ý), vấn đề wuv có liên quan đến xyz thông qua mnop? (tóm tắt lại ý chính của #2 bằng cách đặt một câu hỏi dễ, ta biết #2 nói gì rồi, chỉ là hỏi lại để xác nhận thôi).

Chờ phía bên kia trả lời ngay (1~2 giây), tạo cơ hội cho phía bên kia thể hiện sự đồng ý hay trả lời được câu hỏi dễ.

#2: Vâng đúng rồi (vậy là #1 đã hiểu nội dung, ý chính đang cung cấp).

Trong lúc phía bên kia đang trả lời, từ nãy giờ #1 phải suy nghĩ ra câu hỏi tiếp theo vừa móc (liên quan) với nội dung trả lời của #2 mới vừa nãy và câu hỏi thứ 2 mà #1 đã chuẩn bị trước cuộc phỏng vấn. Tuỳ vào tầm quan trọng (#1 phải nhạy cảm thông tin, đánh giá cái key word nào là cốt lõi) của ý của #2 trong phần trả lời đầu, mà #1 nên phát triển cuộc thảo luận xoay quanh những sự kiện mà #2 cung cấp ngay trong phần trình bày ban đầu, nhằm làm sáng tỏ vấn đề (#2 rất thích vì có cơ hội giảng giải cho người khác).

#1: Vâng, thì ra là như vậy (thể hiện tính hữu ích đối với thông tin tiếp nhận được). Thế còn (từ nối chuyển hướng), về vấn đề poqrts thì sao, thưa ông? (xác định ai đang là kèo trên, định vị người hỏi đang ở kèo dưới nhưng muốn chuyển hướng một cách lịch sự, không phải lèo lái hay áp đặt người kia khai thông tin ra).

#2: Ồ, câu hỏi thông minh đấy (khen vì cách hỏi, cái ý hỏi, cách tiếp cận vấn đề mới lạ hơn bọn khai thác tin thông thường). Tôi nghĩ thế này (có hứng chia sẻ thông tin) abcd abcd abcd.

#1: nmbvnbm (trao đổi, đối đáp)

#2: mgjkgjtiokj (giải thích, diễn tả)

… (để buổi nói chuyện diễn ra suôn sẽ, muốn hỏi gì cứ việc việc hỏi, vì giờ xe đã chạy êm rồi).

#1: À, vâng, vậy là tôi đã hiểu vấn đề này rồi (xác nhận là về tổng quát thì mình đã hiểu vấn đề). Và vấn đề sau cùng (xác nhận là sau câu hỏi này buổi phỏng vấn sẽ kết thúc), đó là câu chuyện đó diễn ra như vậy, có nhiều tình huống như vầy (tóm lược toàn bộ những gì đã trao đổi trong 10~20 từ). Như vậy, trong tình hình hiện nay thì theo ông việc đó sẽ như thế nào (đặt người trả lời vào vai trò nhà tiên tri, ông ta không chịu trách nhiệm nặng nề như việc phải công khai quan điểm của mình, chỉ là phỏng đoán dựa trên hiểu biết của mình).

#2: trả lời abcd (10~20 giây). Ngừng lại hơi lâu chờ #1 nói lời kết thúc. Nếu #2 có hứng thú muốn nói, tôi nhấn mạnh, #1 phải nghe cho trọn vẹn chứ không có cắt người ta (cho dù #2 có bận rộn cỡ nào đi nữa hay #2 có ở vị trí thấp kém hơn #1, vì #2 là người quyết định cung cấp thông tin, #1 cắt lời #2 trong lúc đang nói những lời cuối cùng – đang diễn cho hết ý – là một hành vi vô cùng thất nhân tâm, #2 sẽ không bao giờ vui vẻ cho khai thác nữa).

#1: Vâng (nói hơi nhanh và dứt khoát), rất cảm ơn những lời trao đổi của ông ngày hôm nay (xác nhận sự cầu thị với thông tin của #2). Có thể dừng 1 chút, 2 giây, để chờ #2 xác nhận là “không có chi đâu em”. À (nói hơn lớn, vì chuyển qua ý khác), số điện thoại di động này là số của tôi (xác nhận 1 manh mối liên lạc), xin ông lưu vào để tôi có thể trao đổi với ông về sau (nêu rõ mục đích của việc giữ mối liên lạc). Tôi tên là Mr.C (lặp lại tên của mình một cách rõ ràng), là phóng viên (danh phận) của toà soạn báo D (địa chỉ công tác rõ ràng). Dừng một chút để #2 trả lời việc có lưu lại thông tin hay không?

#2: Ừ, tôi biết (ok, ông ta sẽ lưu lại, hoặc không lưu lại cũng không sao, vì đó là việc của ông ta).

#1: Vâng, rất cảm ơn sự hợp tác của ông. Xin cảm ơn ông rất nhiều (nói rõ từng chữ, chờ bên kia Ừ, ừ và chờ bên kia cúp máy. Nếu lâu hơn 3 giây mà bên kia cũng chờ mình cúp máy, họ là người cầu thị mình, ok, mình nên cúp máy nhanh chóng).

Trong một buổi nói chuyện chóng vánh chưa đến 3 phút. Nó có thể nảy nở ra vô số những manh mối khác nhau về tri thức của người cung cấp tin hoặc những mối quan hệ khác. Để lấy tin được hiệu quả cần nắm công thức sau:

+ 1 chút giao tiếp tự tin.

+ 1 chút sự cầu thị.

+ 1 chút sự tin tưởng người đưa tin.

+ 1 chút khép mình lắng nghe.

+ 1 chút khôn ngoan dẫn dắt người trả lời.

+ 1 chút lễ phép trong các vấn đề mở và gói câu chuyện.

Tại sao là 1 chút mà không phải là rất nhiều? Bởi vì cái gì mà thái quá là sẽ làm hư những cái còn lại. Giống như tô phở, phải xác định cái gì là trọng tâm (phở, nước lèo, bò viên) và cái gì là trang trí (chanh, tiêu, tương, ớt, hành, ngò, rau, cải). Khéo léo bày cho người bữa tiệc và khéo léo nói về những điều người khác thích nói (trọng tâm) để mở ra những ý tưởng có liên quan đến câu hỏi hay vấn đề của mình (sử dụng tính liên tưởng của bản thân) để tạo cho người khác tư thế 1 người đi khai phá thông tin từ người phỏng vấn (vì họ cảm thấy thú vị khi những gì họ biết, họ thích nói lại có mối liên quan đến nhu cầu muốn nghe của người kia, ai cũng muốn có cơ hội để giúp đỡ kẻ khác, được kẻ khác trọng vọng).

Vì sao tôi không để màu xanh, màu đỏ, màu hồng để phân biệt đoạn nào trong cuộc hội thoại là nên nói, đoạn nào là nên nghĩ trong đầu? Bởi vì cuộc sống này muôn hình muôn vẻ, phân chia rạch ròi là mắc phải sai lầm. Nhưng cái cần biết là trong cái muôn hình muôn vẻ đó, vẫn có những qui luật của nó, cần biết qui luật mà vận dụng khéo léo, nhưng không phân chia rạch ròi. Xin bày tỏ sự khâm phục sâu sắc với những người đu dây trên cao, họ mô tả cách chúng ta tiếp cận với cuộc sống vô cùng trực quan: lúc thế này thì phải như vầy, lúc thế nọ thì phải thế kia, nhưng vẫn có những quy tắc bất thành văn của nó.

https://8516390471624674015-a-1802744773732722657-s-sites.googlegroups.com/site/tanduc307/hello/CocoJamboo-Mr.President.mp3?attachauth=ANoY7cr4l4y2ixQxkmmXZj-OcZIDL4kzuZebO6zdBeFDVVOgptpvVWBX2RS1wVeqxAGuskmHEKZi0XV-z7MH3Ypy2Uq1SUW2zgxSPh1ADyplgA4FYZ7zeHABVIaNh5DIqQjeULPOTCskun8ae4xZD4m19BpkoOqDRMMlcs3nxFa_MIGnqAdgma0SGbWKfntXkE8vUzPtUKkRP4CJd2uH3RB9Kf1ZDbck37Rpl6sbrGSPdQOkrQbUnYc%3D&attredirects=0&d=1
Categories: Old days

Post navigation

Comments are closed.

Blog at WordPress.com.